Geschiedenis en Definitie
De Celsius is een maat voor temperatuur, die is ontwikkeld door de Zweedse astronoom Anders Celsius in 1742. Hij formuleerde zijn definitie als volgt: “Vermenigvuldig de temperatuurbepaling van water met het cijfer dat hoort bij de bepaalde graad en verminder dit getal dan door twee, zodat men krijgt wat we de nieuwe bepaling van officiële website die temperatuur moeten noemen.” Deze definitie betekent in feite dat hij een verhouding definieerde tussen waterdamp en luchttemperatuur.
Celsius is ontwikkeld als reactie op het Parijse stelsel, dat de temperatuurbepalingen van de Franse wetenschappers met behulp van pyrometers bepaald had. Het is nu algemeen gebruikelijk om Celsius te noemen toen men spreekt over temperaturen die hoger zijn dan 0 graden en lager dan -273,15 graden.
Temperatuurbepaling
De temperatuurbepaling door middel van de Celsius-schaal geschiedt in termen van het verschil tussen de kritische temperatuur en de standaardtemperatuur (de vriespunt van water). Het is geheel gebaseerd op deze referentietemperatuur. In feite, heeft de thermometer maar een kleine afwijking als er sprake is van onzekerheden.
Bij temperatuuromstandigheden boven 0 graden is Celsius duidelijk herleidbaar naar Parijse stelsel: het betekent gewoon dat de temperatuur hoger of lager is dan 0 graden, in absolute termen. In feite gaat Celsius zelfs verder als hij aangeeft dat “deze definitie niet geschikt is voor temperaturen waarbij men spreekt over een bepaalde graad van zuiverheid.”
Internationale Standaard
In het internationale systeem worden temperatuurbepalingen uitgedrukt in graden Celsius. In de jaren tachtig werd ook dit concept geïntroduceerd om ervoor te zorgen dat alle meetinstrumenten wereldwijd op één uniforme schaal waren afgestemd.
Het belangrijkste aspect van Celsius is, dat hij de basisvormt voor het berekenen van temperaturen in verhouding tot een verwijderingsvermogen. Omdat water bijvoorbeeld meer dan vijfmaal kouder kan worden gemaakt door middel van condensatie en stoomontwikkeling.
Gebruik en Verschil met Parijse Stelsel
Vanwege de gebreken in het oude systeem waarin Celsius werd ontwikkeld, is deze nu ook de algemeen geaccepteerde definitie van temperatuur geworden. De term “Parijs” wordt vooral gebruikt voor een zeer specifieke situatie, namelijk als men spreekt over temperaturen die onder het punt liggen waar water vriest.
Het is duidelijk dat Celsius zijn concept met de Parijse stelsel heeft geprobeerd te combineren. Hij was echter van mening dat men niet direct in graden mocht schrijven, maar in verhoudingen tot een bepaalde graad van zuiverheid.
Voorbeelden en Toepassing
Het concept Celsius is door de tijd heen uitgebreid gebruikt voor allerlei toepassingen waarbij temperaturen worden gemeten. Denk hierbij aan:
- Thermometer : deze meetinstrumenten hebben vaak een celsius-schaal ingebouwd om direct de temperatuur in graden Celsius te meten.
- Koelinstallaties en airconditioning : voor het bereiken van bepaalde temperaturen wordt vaak gebruik gemaakt van Celsius, aangezien deze hogere temperaturen in verhouding tot de verwijderingsvermogen een betrouwbaarder meetresultaat oplevert.
- Klimatologie en weersvoorspelling : ook hier wordt regelmatig gebruikgemaakt van het celsius-concept om temperatuurfluctuaties te meten.
Conclusie
De Celsius-schaal is de standaardmaat voor temperaturen geworden, gebruikt door wetenschappers, technici en overheidsinstanties over de hele wereld. Zijn berekeningen zijn fundamenteel gelijk aan die van het Parijsse stelsel maar voegen er verder niet mee samen.
Door verschillende toepassingsgebieden inzichtelijk te maken, blijkt dat Celsius een praktische en betrouwbare manier is om temperaturen vast te leggen.
